Lisanssız Güneş Enerjisi Santralleri (GES) için enerji piyasasında önemli bir dönüşüm kapıda. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 12 Şubat 2026 tarihli toplantısında aldığı 14311 sayılı karar ile Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nde köklü değişiklikler yapılıyor. Bu değişikliklerin en dikkat çekeni, aylık mahsuplaşma yerine saatlik mahsuplaşma sistemine geçilecek olması. Özellikle 5.1.h kapsamında faaliyet gösteren lisanssız GES’ler için bu durum, ticari açıdan önemli bir kırılma noktası anlamına geliyor.

Eski Model ve İstikrar:

Bugünkü mevcut yapıda, 5.1.h kapsamındaki lisanssız santraller, ilişkilendirildikleri tüketim tesisinin ulusal tarife fiyatı üzerinden aylık bazda mahsuplaşarak gelir elde ediyor. Bu model, özellikle güneş üretiminin güçlü olduğu gündüz saatlerinde yatırımcıya öngörülebilir ve stabil bir gelir zemini sağlıyordu.

Yeni Model: Piyasa Entegrasyonu ve Saatlik Dinamikler:

Bu düzenleme ile birlikte:

• Saatlik Mahsuplaşma: Üretim ve tüketim dengesi artık aylık değil, her saat için ayrı ayrı değerlendirilecek.
• Piyasa Fiyatları (PTF): Fazla enerji şebekeye verilirken, ulusal tarife yerine o saatteki Piyasa Takas Fiyatı (PTF) esas alınacak.
• Piyasa Odaklılık: Şebekeye verilen enerji, piyasa mekanizmalarıyla daha doğrudan ilişkilendirilecek.

Ticari Boyut ve Gelir Değişimi:

Bu değişiklik, lisanssız üretimde tarifeye dayalı bir yapıdan piyasa fiyatlarına entegre bir yapıya geçişi ifade ediyor. Bu durum, yatırımcı gelirlerinde önemli bir değişime işaret ediyor.

Veriler Ne Söylüyor? (2025 Verileri):

Güneş üretiminin en yoğun olduğu 10:00–14:00 saatleri için 2025 yılı verilerine bakıldığında:

• PTF ortalaması ile Tek Terim Sanayi OG ulusal tarife arasındaki fark: 999 TL/MWh
• PTF ile Ticarethane OG tarifesi arasındaki fark: 1.331 TL/MWh

Bu veriler, yeni modelde PTF’nin genellikle ulusal tarifenin altında kalacağını ve yatırımcıların fazla enerjiyi şebekeye verirken daha düşük bir fiyattan satacaklarını gösteriyor.

Projeksiyon (Şubat 2026):

Şubat 2026 verileri üzerinden yapılan bir projeksiyon da bu durumu teyit ediyor:

• Şubat 2026 (08:00–17:00) ortalama PTF: 2.092 TL/MWh
• Mevcut modelde sanayi tarifesi: 2.970 TL/MWh
• Saatlik mahsuplaşma sonrası fark: ~878 TL/MWh

Yönetmelik Şubat 2026 döneminde yürürlükte olsaydı:

• Sanayi aboneleri için yaklaşık %35
• Ticarethane aboneleri için yaklaşık %42

gelir farkı oluşacaktı.

Geleceğe Bakış: Optimizasyon ve Depolama Kritik:

Bu düzenleme, sadece teknik bir değişiklik değil, elektrik piyasasının çalışma mantığını dönüştüren bir adımdır. Lisanssız GES projelerinde başarı, artık sadece kurulu güce değil, aşağıdaki faktörlere de bağlı olacak:

• Üretim – Tüketim Optimizasyonu: Üretilen elektriğin mümkün olduğunca tüketim saatlerinde kullanılması büyük önem taşıyacak.
• Portföy Yönetimi: Birden fazla tüketim noktasının ve santralin yönetimi daha karmaşık hale gelecek.
• Enerji Depolama: Üretilen enerjinin depolanarak fiyatların yüksek olduğu saatlerde şebekeye verilmesi bir zorunluluk haline gelebilir.
• Saatlik Fiyat Riskinin Yönetimi: Yatırımcıların piyasa fiyatlarındaki dalgalanmaları takip etmesi ve buna göre stratejiler geliştirmesi gerekecek.

Sonuç olarak, saatlik mahsuplaşma ile lisanssız GES yatırımcıları için yeni bir dönem başlıyor. Bu dönemde enerjiyi doğru yönetmek, depolamak ve piyasa dinamiklerine uyum sağlamak başarının anahtarı olacak.